نصاب گوسفند

گوسفند پنج نصاب دارد:

اول: «40» گوسفند، و زکات آن یک گوسفند است، و کمتر از چهل گوسفند زکات ندارد.

دوم: «121» گوسفند و زکات آن دو گوسفند است.

سوم: «201» گوسفند و زکات آن سه گوسفند است.

چهارم: «301» گوسفند و زکات آن چهار گوسفند است.

پنجم: «400» گوسفند و بالاتر، که باید برای هر صد گوسفند یک گوسفند بدهد، و لازم نیست زکات را از خود گوسفندها بدهد بلکه اگر گوسفند دیگری بدهد یا مطابق قیمت گوسفند پول بدهد کافی است.

زکات مابین دو نصاب واجب نیست؛ یعنی اگر گوسفند از (40) بیشتر شد تا به نصاب بعد که (121) گوسفند است نرسد، فقط برای (40) رأس آن یک گوسفند می دهد و زیادی آن زکات ندارد، و همچنین در نصاب های بعد.

هرگاه شتر، گاو و گوسفند به مقدار نصاب برسد، زکات آن واجب است، چه همه آن ها نر باشد یا ماده، یا بعضی نر و بعضی ماده.

در زکات، گاو و گاومیش یک جنس حساب می شود و شتر عربی و غیر عربی نیز یک جنس است و همچنین است بز  و میش و شیشک.

اگر برای زکات گوسفند بدهد احتیاط واجب آن است که حد اقل داخل سال دوّم شده باشد و اگر بز بدهد احتیاطاً باید داخل سال سوم شده باشد.

گوسفندی که برای زکات می دهد اگر قیمتش مختصری از گوسفندهای دیگر او کمتر باشد اشکال ندارد، ولی بهتر است گوسفندی را که قیمتش بیشتر است بدهد، یا حدّ وسط را در نظر بگیرد و همچنین در گاو و شتر.

اگر چند نفر با هم شریک باشند هر کدام سهمش به حد نصاب- هر چند نصاب اول- برسد، باید زکات سهم خود را بدهد، و بر کسی که سهم او کمتر از نصاب اول است زکات واجب نیست.

اگر یک نفر در چند جا شتر دارد و روی هم رفته به اندازۀ نصاب است باید زکات آن را بدهد و همچنین است در گاو و گوسفند.

اگر گاو، گوسفند و شتر مریض و معیوب هم باشند باید زکات آن ها را بدهد.

اگر همه گوسفندان یا گاوها یا شترهای او مریض یا معیوب یا پیر باشد، می تواند زکات را از خود آن ها بدهد، ولی اگر همه سالم و بی عیب و جوان باشد، نمی تواند زکات آن ها را مریض، یا معیوب، یا پیر بدهد بلکه اگر بعضی از آن ها سالم و بعضی مریض، یا دسته ای معیوب و دسته دیگر بی عیب، یا مقداری پیر و مقداری جوان باشد، احتیاط واجب آن است که برای زکات، سالم و بی عیب و جوان را انتخاب کند.

اگر پیش از تمام شدن ماه یازدهم، گاو، گوسفند و شتری را که دارد با چیزی دیگر عوض کند، زکات بر او واجب نیست و همچنین است اگر نصابی را که دارد با مقدار نصاب از همان جنس عوض نماید؛ مثلاً چهل گوسفند بدهد و چهل گوسفند دیگر بگیرد، ولی در این صورت اگر عوض کردن به قصد فرار از زکات باشد، احتیاط واجب آن است که زکات را بدهد.

اگر گاو، گوسفند و شتر فقط به اندازۀ نصاب اول است، چنانچه زکات را از خود آن ها بدهد، از نصاب می افتد و سال های بعد زکات ندارد ولی اگر زکات را از مال دیگرش بدهد، همه ساله زکات آن ها واجب است مگر زمانی که تعدادشان از نصاب اول کمتر شود و اگر زیادتر از اندازۀ نصاب است تا از نصاب نیفتاده هر سال زکات آن ها واجب است خواه از خود آن ها زکات بدهد و خواه قیمت زکات را پرداخت کند.