قضای سجده و تشهد فراموش شده

در قضای سجده و تشهّد فراموش شده تمام شرائط نماز ؛ مانند پاک بودن بدن و لباس و رو به قبله بودن و شرطهای دیگرلازم است ، و قبل از به جا آوردن آن نباید کاری که نماز را باطل می کند انجام دهد.

اگر چند سجده ، هرکدام از یک رکعت فراموش کند باید بعد از نماز قضای سجده ها را به جا آورد و بنابر احتیاط مستحب بعد از  هر کدام دو سجدۀ سهو به جا آورد.

اگر یک سجده و یک تشهد را فراموش کند- و هیچ کدام از رکعت آخر نباشد- می‌تواند هرکدام را که بخواهد، اول قضا نماید اگرچه بهتر است آن را که اوّل فراموش کرده، اوّل قضا کند و باید برای تشهد فراموش شده دو سجده سهو بجا آورد و بنابر احتیاط مستحب برای سجده فراموش شده نیز دو سجده سهو انجام دهد.

اگر دو سجده هر کدام را از یک رکعت فراموش کند، لازم نیست در قضای آنها ترتیب را مراعات نماید.

اگر بعد از سلام و قبل از قضای سجده یا تشهد از روی سهو یا فراموشی کاری کند که حتی در صورت سهو هم نماز را باطل می‌کند، مثلاً پشت به قبله نماید بعد از قضای سجده یا تشهد، احتیاط واجب آن است که نماز را دوباره بخواند.

 اگر بعد از سلام نماز یادش بیاید که یک سجده یا تشهد را از رکعت آخر فراموش کرده، چنانچه منافی (کاری که حتی در صورت سهو نماز را باطل می‌کند) انجام نداده، برمی‌گردد و سجده یا تشهد را بدون نیّت ادا و قضا بجا می‌آورد و بقیه نماز را تمام می‌کند و بنابراحتیاط واجب دو سجده سهو. برای سلام بیجا و در صورتی که تشهّد را فراموش کرده، دو سجده سهو نیز برای آن انجام می‌دهد،  اما اگر بعد از منافی یادش بیاید تنها آن سجده یا تشهد را قضا می‌نماید و دو سجده سهو نیز برای فراموش کردن تشهد انجام می‌دهد.

اگر بین سلام نماز و قضای سجده یا تشهد، کاری کند که موجب سجده‌ سهو است، مثل آن که سهواً حرف بزند، بنابر احتیاط واجب باید برای آن بعد از قضای سجده یا تشهد، دو سجده سهو بنماید، این غیر از سجده سهوی است که برای تشهد فراموش شده لازم است یا برای سجده فراموش شده بنا بر احتیاط مستحب انجام می‌دهد.

کسی که می‌داند از سجده و تشهّد یکی را فراموش کرده، اما نمی‌داند کدام یک بوده، باید سجده را قضا نماید و دو سجده سهو بجا آورد، و احتیاط آن است که تشهّد را نیز قضا نماید.

اگر شک دارد که سجده یا تشهد را فراموش کرده یا نه قضا یا سجده سهو بر او واجب نیست.

 اگر بداند سجده یا تشهّد را فراموش کرده و شک کند که پیش از رکوع رکعت بعد یادش آمده و آن را بجا آورده یا نه، احتیاط واجب آن است که آن را قضا نماید و اگر تشهّد است دو سجده سهو نیز بجا آورد.

کسی که بعد از نماز هم قضای سجده یا تشهد، و هم سجده سهو انجام می دهد، بنابر احتیاط واجب باید سجده سهو را پس از قضای سجده یا تشهد بجا آورد.

هرگاه شک کند که قضای سجده یا تشهد فراموش شده را بعد از نماز بجا آورده یا نه، احتیاط واجب آن است که بجا آورد چه وقت نماز باقی باشد و چه وقت گذشته باشد.