جواهری که با غوّاصی یعنی فرو رفتن در دریا به دست می¬آید

اگر انسان به واسطۀ غواصی یعنی فرو رفتن در دریا لوءلوء و مرجان یا جواهراتی مانند آن بیرون آورد، روئیدنی باشد یا معدنی چنانچه قیمت آن به یک مثقال شرعی (18نخود) طلای سکه دار برسد، بلکه بنا بر احتیاط واجب اگر به این مقدار هم نرسد، باید خمس مقداری را که پس از کم کردن هزینه های غواصی باقی می ماند، بدهد خواه در یک دفعه از دریا بیرون آورد یا در چند دفعه، از یک جنس باشد یا از چند جنس، یک نفر بیرون آورد یا چند نفر به شراکت.

اگر بدون فرورفتن در دریا جواهرات را با وسائلی بیرون آورند بنا بر احتیاط خمس آن واجب است، اما اگر از روی آب یا کنار دریا آن را بگیرند، در صورتی  باید خمس آن را بدهند که به تنهائی یا با درآمدهای دیگر از مخارج سال زیاد آید.

گرفتن ماهی و حیوانات دیگر از دریا، مثل بیرون آوردن جواهرات نیست و از این جهت خمس ندارد ولی جزء درآمد کسب حساب می شود که اگر به تنهائی یا با درآمدهای دیگر از مخارج سال زیاد آمد خمس دارد.

اگر انسان بدون قصد بیرون آوردن جواهرات در دریا فرو رود و اتفاقاً جواهراتی به دستش آید و بیرون آورد، احتیاط واجب آن است که خمس آن را بدهد.

اگر انسان در دریا فرو رود و حیوانی را که نوعاً در شکمش جواهر است- مانند صدف- بیرون آورد، چنانچه در شکم آن جواهری باشد، که قیمتش به حد نصاب (18 نخود طلای سکه دار) برسد، باید خمس آن را بدهد، و اگر به  این حد نرسد وجوب خمس بنا بر احتیاط است، و اگر حیوان از این قبیل نباشد و اتفاقاً جواهر را بلعیده باشد، در صورتی  خمس آن واجب است که به تنهائی یا با درآمدهای دیگر او از مخارج سالش زیاد آید.

اگر با فرورفتن در رودخانه های بزرگی که در آن ها جواهر عمل می آید و غواصی معمول است، جواهری بیرون آورند، باید خمس آن را بدهند.

اگر در آب فرو رود و مقداری عنبر بیرون آورد که قیمت آن 18 نخود طلای سکه دار یا بیشتر باشد باید خمس آن را بدهد بلکه اگر به این مقدار هم نرسد؛ و حتی از روی آب یا از کنار دریا به دست آورد، باز بنا بر احتیاط واجب خمس دارد.

کسی که کسبش غواصی یا استخراج معدن است، اگر خمس آن ها را بدهد و چیزی از آن ها از مخارج سالش زیاد بیاید، لازم نیست دوباره خمس آن را بدهد.

اگر بچۀ نابالغ مال مخلوط به حرام داشته باشد، ولیّ او باید در بارۀ آن مال به احکام مال مخلوط به حرام که در مسألۀ «1822» و مسائل بعد از آن گفته شد، عمل کند و اگر بچه معدنی را  استخراج کند یا گنجی پیدا کند یا با غواصی جواهرات به دست آورد، احتیاط آن است که بعد از بالغ شدن خمس آن را بدهد.