کسانی که روزه بر آن ها واجب نیست

کسی که به واسطۀ پیری نمی تواند روزه بگیرد، یا می تواند ولی مشقّت دارد، روزه بر او واجب نیست، ولی در صورت دوم باید برای هر روز یک مد (تقریباً 750 گرم) گندم یا جو و مانند این ها به فقیر بدهد، بلکه در صورت اول نیز احتیاط مستحب همین است.

کسی که به خاطر پیری روزه نگرفته، اگر بعد از ماه رمضان در روزهای کوتاه یا روزهای مناسب دیگر بتواند روزه بگیرد، احتیاط مستحب آن است که قضای روزه هائی را که نگرفته است بجا آورد.

کسی که مبتلا به بیماری استسقاء است یعنی بیش از حد تشنه می شود و تحمل تشنگی و روزه گرفتن را ندارد، یا برای او مشقت دارد واجب نیست روزه بگیرد، ولی در صورت دوم باید برای هر روز یک مد طعام کفاره بدهد و بهتر است بیشتر از مقداری که ناچار است آب نیاشامد و چنانچه بعداً توانائی پیدا کرد احتیاط آن است روزه-هائی را که نگرفته قضا نماید.

زن بارداری که وضع حمل او نزدیک است و روزه برای حملش ضرر دارد، واجب نیست روزه بگیرد، و باید برای هر روز یک مد طعام کفاره دهد، و همچنین است اگر روزه برای خودش ضرر دارد ولی کفاره در این صورت بنا بر احتیاط مستحب است و در هر دو صورت باید روزه هائی را که نگرفته قضا نماید.

زنی که بچه شیر می دهد و شیر او کم است، خواه مادر بچه باشد یا دایۀ او، اگر روزه گرفتن برای آن بچه ضرر دارد، واجب نیست روزه بگیرد و باید برای هر روز یک مد طعام کفاره بدهد و همچنین است اگر روزه برای خودش ضرر داشته باشد ولی کفاره در این صورت بنا بر احتیاط مستحب است و در هر صورت روزه هائی را که نگرفته باید قضا نماید، اما اگر راه دیگری برای شیر دادن بچه باشد؛ مثلاً چند زن هر کدام مقداری به او شیر بدهند، یا از شیر خشک و مانند آن که ضرر نداشته باشد بتواند استفاده کند، احتیاط واجب آن است که روزه را بگیرد.