ترجمه اذان و اقامه

میان جمله های اذان نباید به قدری فاصله شود که عرفا صورت اذان بهم بخورد، و چنانچه این مقدار فاصله افتاد آن را از سر بگیرد و همچنین است حکم فاصله میان جمله های اقامه.

اگر در اذان و اقامه صدا را در گلو بگرداند، چنانچه غنا شود- یعنی بطور آواز خوانی که در مجالس لهو و بازیگری معمول است اذان و اقامه را بگوید- حرام است.

روز عرفه در عرفات برای نماز عصر، و شب عید قربان در مشعر برای نماز عشاء، اذان مشروع نیست، ولی این در صورتی است که بدون فاصله با نماز قبلی خوانده شود، یا فاصله کمی میان آنها باشد.

اگر برای نماز جماعتی اذان و اقامه گفته باشند، کسی که با آن جماعت نماز می خواند، نباید برای نماز خود اذان و اقامه بگوید.

اگر برای خواندن نماز جماعت به مسجد رود و ببیند جماعت تمام شده، تا وقتی که صفها بهم نخورده و جمعیت متفرق نشده، احتیاط آن است که برای نماز خود اذان و اقامه نگوید-چه نماز خود را تنها بخواند و چه با جماعت دیگری که بر پا می شود- و این در صورتی است که برای جماعت اول اذان و اقامه گفته باشند.

درجائی که عده ای مشغول نماز جماعتند، یا نماز جماعت تازه تمام شده ولی صفها بهم نخورده است، اگر انسان بخواهد فرادی یا باجماعت دیگری که برپا می شود نماز بخواند، با شش شرط اذان و اقامه از او ساقط می شود:

(اول) آنکه نماز جماعت در مسجد باشد، و اگر در مسجد نباشد اذان و اقامه را به رجاء مطلوبیت بگوید.

(دوم) آنکه برای نماز جماعت اذان و اقامه گفته باشند.

(سوم) آنکه نماز جماعت باطل نباشد.

(چهارم) آنکه نماز او و نماز جماعت در یک مکان باشد، پس اگر نماز جماعت داخل مسجد باشد و او بخواهد پشت  بام مسجد نماز بخواند اذان و اقامه ساقط نیست.

(پنجم) آنکه نماز او و نماز جماعت هر دو ادا باشد.

(ششم) آنکه وقت نماز او و نماز جماعت مشترک باشد، مثلاً هر دو نماز ظهر، یا هر دو نماز عصر بخوانند، یا جماعت نماز ظهر و او نماز عصر بخواند، یا جماعت نماز عصر و او نماز ظهر بخواند. و اما اگر نماز جماعت مثلاً عصر باشد و در آخر وقت تمام شود و او بخواهد نماز مغرب ادائی بخواند، اذان و اقامه ساقط نیست.

اگر در شرط سوم از شرطهائی که در مسأله پیش ذکر شد شک کند یعنی شک کند که نماز جماعت صحیح بوده یا نه همچنین اگر به جهتی، مثلا در اثر تاریکی شب شک کند که صفها متفرق شده یا نه، اذان و اقامه از او ساقط است ولی اگر در یکی از پنج شرط دیگر شک کند، بهتر است به رجاء مطلوبیت اذان و اقامه بگوید.

کسی که اذان دیگری را بشنود مستحب است هر جمله ای را که می شنود بازگو کند، و بازگو کردن جمله های اقامه نیز به رجاء مطلوبیت خوب است.

اگر برای نمازی اذان و اقامه بگویند، کسی که آن اذان و اقامه را شنید چه جملات را بازگو کرده باشد یا نه چنانچه بخواهد همان نماز را بخواند می تواند برای آن، اذان و اقامه نگوید و این در صورتی است که بین آن اذان و اقامه و نمازی که می خواهد بخواند زیاد فاصله ندهد.

اگر مرد اذان زن را با قصد لذت بشنود اذان او ساقط نمی شود، بلکه اگر قصد لذت هم نداشته باشد، ساقط شدن اذان محل اشکال است.

اذان و اقامهٔ نماز جماعت را باید مرد بگوید، ولی در نماز جماعت زنان اگر زن اذان و اقامه بگوید کافی است.

کسی که برای نماز، اذان و اقامه می گوید، اقامه را باید بعد از اذان بگوید، و نیز در اقامه معتبر است که در حال ایستادن و طهارت از حدث ((با وضو یا غسل یا تیمم)) باشد.

اگر جمله های اذان و اقامه را بدون ترتیب بگوید مثلا (( حی علی الفلاح)) را پیش از ((حی علی الصلاة)) بگوید، باید از جائی که ترتیب بهم خورده دوباره با رعایت ترتیب بگوید.

باید بین اذان و اقامه زیاد فاصله ندهد و اگر بین آنها به قدری فاصله دهد که اذانی که گفته اذان این اقامه حساب نشود، مستحب است دوباره اذان و بعد اقامه بگوید و نیز اگر بین اذان و اقامه با نماز به قدری فاصله دهد که اذان و اقامه مربوط به آن نماز حساب نشود، مستحب است دوباره برای آن نماز اذان و اقامه بگوید.

اذان و اقامه باید یه عربی صحیح گفته شود بنا بر این اگر به عربی غلط بگوید یا به جای حرفی حرف دیگر بگوید یا ترجمه آنها را به فارسی یا زبان دیگر بگوید صحیح نیست.

اذان و اقامه باید بعد از داخل شدن وقت نماز گفته شود و اگر عمداً یا از روی فراموشی پیش از وقت گفته شود باطل است.

اگر پیش از گفتن اقامه شک کند که اذان گفته یا نه اذان را بگوید و گرنه گفتن اقامه صحیح نیست، ولی اگر مشغول اقامه شود و شک کند که اذان گفته یا نه گفتن اذان لازم نیست.

اگر در بین اذان یا اقامه، پیش از آن که قسمتی را بگوید شک کند که قسمت پیش از آن را گفته یا نه، باید قسمتی را که در گفتن آن شک می کند بگوید، ولی اگر در حال گفتن قسمتی از اذان یا اقامه شک کند که آنچه پیش از آن است گفته یا نه، به شکش اعتنا نکند.

مستحب است انسان در موقع اذان گفتن، رو به قبله بایستد، و با طهارت (وضو یا غسل یا تیمم) باشد، و دو انگشت را در گوش بگذارد، و صدا را بلند نماید و بکشد، و جمله های اذان را بهم نچسپاند، و حرف زدن بین جمله ها مکروه است.

مستحب است بدن انسان در موقع گفتن اقامه آرام باشد، و آن را بلند ولی آهسته تر از اذان بگوید، و جمله های آن را بهم نچسپاند، و رو به قبله باشد بلکه شایسته نیست رو به قبله بودن را ترک کند.

مستحب است بین اذان و اقامه قدری بنشیند یا سبحان الله یا الحمد لله بگوید، یا حرفی بزند، یا در غیر نماز مغرب بین اذان و اقامه، دو رکعت نماز بخواند، ولی بین اذان و اقامه نماز صبح بهتر است حرف نزند.

بهتر است کسی را که برای گفتن اذان -جهت اعلام وقت- معین می کنند، عادل و وقت شناس و صدایش بلند باشد و اذان را در جای نسبتاً بلند بگوید.