کیفیّت غسل میّت

واجب است میّت را سه غسل به این ترتیب بدهند: «اول» با آبی که با سدر مخلوط باشد« دوم» با آبی که با کافور مخلوط باشد« سوم» با آب خالص.

 سدر و کافور باید به اندازه ای زیاد نباشد که آب را مضاف کند و به اندازه ای هم کم نباشد که نگویند سدر و کافور با آب مخلوط شده است.

 اگر سدر و کافور به اندازه ای که لازم است پیدا نشود بنابر احتیاط مقداری که به آن دسترسی دارند در آب بریزند. و به طوری که در مسأله(560) می آید تیمّم نیز بدهند.

 اگر کسی در حال احرام بمیرد نباید او را با آب کافور غسل دهند و به جای آن باید با آب خالص غسلش بدهند و چنانچه در احرام حج تمتّع بوده و سعی را تمام کرده باشد یا در احرام حّج قران یا افراد بوده و حلق را انجام داده باشد و همچنین است اگر در عمره بعد از تقصیر- که از احرام بیرون می آید- مرده باشد در این چهار صورت باید با آب کافور غسل دهند.

اگر سدر و کافور یا یکی از اینها پیدا نشود یا استعمال آن جایز نباشد- مثل این که غصبی باشد- باید به جای هر کدام که ممکن نیست بنابر احتیاط واجب میّت را هم با آب خالص به قصد بدلیّت از غسلی که ممکن نیست غسل بدهند و هم تیمم بدل از غسل بدهند.

 کسی که میّت را غسل می دهد باید بالغ و عاقل و بنابر احتیاط واجب مسلمان دوازده امامی باشد، و مسائل غسل را هم بداند- هر چند به تعلیم دیگری در اثناء غسل باشد- ولی اگر میّت مسلمان غیر اثنی عشری را هم مذهب خودش بر طبق مذهبش غسل بدهد، تکلیف از مؤمن اثنی عشری ساقط است.

کسی که میّت را غسل می دهد باید قصد قربت- آن گونه که در وضو گذشت- داشته باشد.

غسل دادن بچه مسلمان اگر چه از زنا باشد واجب است و غسل و کفن و دفن کافر و اولاد او جایز نیست، و کسی که از بچگی دیوانه بوده و به حال دیوانگی بالغ شده، چنانچه پدر و مادر او یا یکی از آنان مسلمان باشد، یا از جهت دیگری محکوم به اسلام باشد؛ مثلاً مسلمان بوده بعد دیوانه شود، باید او را غسل داد.

 بچۀ سقط شده را اگر چهار ماه یا بیشتر دارد، باید غسل بدهند، و در کمتر از چهار ماه هم اگر خلقتش تمام باشد بنابر احتیاط باید او را غسل دهند، و اگر چهار ماه ندارد و خلقتش هم تمام نیست بنابر احتیاط باید در پارچه ای بپیچند و بدون غسل دفن کنند.

مرد، نمی تواند زن را غسل دهد و همچنین زن نمی تواند مرد را غسل دهد ولی زن می تواند شوهر خود را و شوهر هم می تواند زن خود را غسل دهد. و در صورت دوّم احتیاط آن است که عورت زن با پارچه یا چیز دیگری پوشیده باشد، بلکه بهتر است پیراهن بلند در تنش باشد.

پسر بچه ای که ممیّز نشده و در سنّی است که معمولاً زن ها او را تنظیف و تطهیر می کنند، اگر بمیرد زن می تواند او را غسل دهد و ظاهر این است که دختر بچه را هم در همین سنّ، مرد می تواند غسل دهد ولی احتیاط این است که با بودن زن، مرد او را غسل ندهد.

چنانچه میّت مرد است زنانی که با او نسبت دارند و محرمند؛ مانند مادر، خواهر، عمه و خاله یا به واسطه شیر خوردن یا از طریق ازدواج، با او محرم شده اند، می-توانند او را در حالی که عورتش پوشیده است غسل دهند و بهتر است از روی لباس باشد، ولی بنابر احتیاط واجب این حکم در صورتی است که به مرد دیگر یا زوجۀ میّت که بتوانند غسل بدهند دسترسی نباشد.
و در صورتی که میّت زن باشد مردهائی که با او نسبت دارند و محرمند؛ مانند پدر، برادر، عمو و دائی یا به واسطۀ شیر خوردن یا از طریق ازدواج، با او محرم شده اند، می توانند او را در حالی که عورتش پوشیده است غسل دهند و بهتر است از روی لباس باشد، ولی باز بنابر احتیاط واجب این حکم در صورتی است که به زن دیگر یا شوهر میّت که بتوانند غسل بدهند دسترسی نباشد.
مسأله 568- اگر میّت و کسی که او را غسل می دهد هر دو مرد، یا هر دو زن باشند، جایز است که غیر از عورت جاهای دیگر میّت برهنه باشد.

اگر میّت و کسی که او را غسل می دهد هر دو مرد، یا هر دو زن باشند، جایز است که غیر از عورت جاهای دیگر میّت برهنه باشد.

نگاه کردن به عورت میّت حرام است، و کسی که او را غسل می دهد اگر نگاه کند معصیت کرده، ولی غسل باطل نمی شود.

اگر عضوی از بدن میّت ملاقات با نجس کرده باشد بنابر احتیاط باید پیش از آن که آن را غسل بدهند، آب بکشند و بهتر آن است که تمام بدن میّت پیش از شروع به غسل از جهت نجاست های دیگر پاک باشد.

غسل میّت مثل غسل جنابت است و احتیاط واجب آن است که تا غسل ترتیبی ممکن است، میّت را غسل ارتماسی ندهند و در غسل ترتیبی لازم است طرف راست میّت را پیش از طرف چپ بشویند، و فرو بردن هر یک از سه قسمت بدن به ترتیب در آب کر یا جاری به قصد غسل، جایز است، ولی احتیاط مستحب آن است که در آب فرو نبرند، بلکه آب را روی آن بریزند.

کسی را که در حال حیض یا نفاس یا جنابت مرده، لازم نیست غسل حیض یا غسل نفاس یا غسل جنابت بدهند، بلکه همان غسل میّت برای او کافی است.

مزد گرفتن برای غسل دادن میّت بنابر احتیاط، جایز نیست و اگر کسی برای گرفتن مزد، میّت را غسل دهد، آن غسل باطل است، ولی اگر مزد را در مقابل کارهای مقدماتی غسل که  انجام دادن آن ها واجب نیست، بگیرد اشکال ندارد.

اگر آب پیدا نشود، یا استعمال آن مانعی داشته باشد باید عوض هر غسل، میّت را یک تیمّم بدهند و احتیاط واجب آن است که یک تیمّم دیگر هم عوض مجموع سه غسل، بدهند، و اگر کسی که تیمّم می دهد در یکی از سه تیمّم مثلاً در تیمّم اول قصد ما فی الذمّه نماید؛ یعنی نیّت کند که این تیمّم را برای این که به هر چه تکلیف واقعی است عمل شده باشد، می دهم، تیمّم چهارم لازم نیست، بلکه فقط دو تیمّم دیگر را رجاءً انجام می دهد.

کسی که میّت را تیمّم می دهد باید دست خود را بر زمین بزند و به صورت و پشت دست های میّت بکشد، و اگر ممکن باشد احتیاط واجب آن است که با دست میّت هم او را تیمّم بدهد.