احکام محتضر

مسلمانی را که محتضَر؛ یعنی در حال جان دادن است، مرد باشد یا زن، بزرگ باشد یا کوچک، بنابر احتیاط واجب در صورت امکان باید به پشت بخوابانند، به طوری که کف پاهایش به طرف قبله باشد.

احتیاط واجب آن است که بعد از مرگ تا وقتی که جنازه را بر نداشته اند، به گونه ای که در مسأله پیش گفته شد رو به قبله باشد و بنابر احتیاط مستحب در حال غسل دادن نیز رو به قبله بخوابانند. ولی بعد از آن که غسلش تمام شد او را مثل حالتی که بر او نماز می خوانند بخوابانند.

 بنابر احتیاط رو به قبله کردن محتضر بر هر مسلمان واجب است، ولی بنابر احتیاط، لازم است که به رضایت خود محتضر باشد، و اگر رضایت او معلوم نمی شود، یا در حالی است که رضایتش اعتبار شرعی ندارد، احتیاط لازم در اجازه گرفتن از ولیّ اوست.

مستحب است شهادتین و اقرار به دوازده امام(علیهم السلام) و سایر عقاید حقّه را به کسی که در حال جان دادن است، طوری تلقین کنند که بفهمد، و نیز مستحب است چیزهائی را که گفته شد، تا وقت مرگ تکرار کنند.

مستحب است این دعاها را طوری به محتضر تلقین کنند که بفهمد: «اللّهُمَّ اغْفِرْ لِی الْکثیرَ مِنْ مَعاصِیک وَ اقْبَلْ مِنِّی الْیسِیرَ مِنْ طاعَتِک یا مَنْ یقْبَلُ الْیسیرَ وَ یعْفُو عَنِ الْکثِیر اقْبَلْ مِنِّی الْیسیرَ و اعْفُ عَنِّی الْکثیرَ انَّک انْتَ الْعَفُوُّ الْغَفُورُ اللَّهُمَّ ارْحَمْنى فَانَّک رَحیمٌ».

مستحب است کسی را که سخت جان می دهد، اگر ناراحت نمی شود به جائی که نماز می خوانده ببرند.

 مستحب است که بر بالین محتضَر سوره مبارکه یس و صافات و احزاب و آیه الکرسی و آیه پنجاه و چهارم از سوره اعراف و سه آیه آخر سوره بقره، بلکه هر چه از قرآن ممکن است بخوانند.

بودن جنب و حائض نزد محتضر مکروه است و نیز تنها گذاشتن او و گذاشتن چیز سنگین روی شکمش و حرف زدن زیاد و گریه کردن و تنها گذاشتن زن ها نزد او را مکروه دانسته اند.