آب

آب با چهار شرط، چیز نجس را پاک می کند:
1: آن که مطلق باشد، پس آب مضاف؛ مانند گلاب و آب هندوانه چیز نجس را پاک نمی-کند.
2: آن که پاک باشد.
3: آن که وقتی چیز نجس را می شویند، آب، مضاف نشود و در شستنی که بعد از آن، شستن دیگر، لازم نیست بو یا رنگ یا مزة نجاست هم نگیرد، ولی در شستن قبلی تغییر ضرر ندارد مگر اینکه آب مضاف شود؛ مثلاً اگر چیزی را با آب کرّ یا قلیل بشویند و دو دفعه شستن در آن لازم باشد، در دفعه اوّل اگر چه تغییر کند، چنانچه در دفعه دوم با آب تغییر نکرده آب بکشند پاک می شود.
4: آن که بعد از آب کشیدن چیز نجس، عین نجاست در آن نمانده باشد و در پاره ای موارد شرائط دیگر هم لازم است که در مسائل بعدی می آید.

داخل ظرف نجس را با آب قلیل باید سه مرتبه شست و در کرّ و جاری یک مرتبه کافی است و سه مرتبه بهتر است، ولی ظرفی را که سگ از آن آب یا چیز روان دیگر خورده، باید اوّل با خاک با ریختن کمی آب پاک خاکمالی کرد، و بنابر احتیاط خاک باید پاک باشد سپس خاک آن را با ریختن آب زایل کرد و بعد یک مرتبه در کرّ یا جاری یا دو مرتبه با آب قلیل شست، و همچنین ظرفی را که سگ لیسیده، یا آب دهانش در آن ریخته، بلکه هر چیزی را که نیم خورده سگ در آن مانده، بنابر احتیاط واجب باید به همین ترتیب خاک مالی کرده و شست.

اگر دهانۀ ظرفی که سگ دهن زده، تنگ باشد کافی است آن را به این ترتیب خاک مالی کنند که خاک را در آن بریزند و مقداری آب اضافه کنند و به وسیله-ای، مانند داخل کردن پارچه با چوب، یا تکان دادن شدید، خاک را به همه نقاط داخل ظرف برسانند و بعد به ترتیبی که ذکر شد بشویند.

ظرفی را که خوک از آن چیز روانی بخورد، یا در آن موش صحرائی مرده باشد، با آب قلیل یا کرّ یا جاری، باید هفت مرتبه شست و لازم نیست آن را خاک مالی کنند، و در لیسیدن خوک نیز احتیاط واجب همین است.

ظرفی را که به شراب نجس شده باید سه مرتبه بشویند اگر چه در کرّ یا جاری باشد و موقع شستن آن را با دست یا چیزی بمالند و بهتر است هفت مرتبه شسته شود.

کوزه ای که از گل نجس ساخته شده و یا آب نجس در آن نفوذ کرده، اگر در آب کرّ یا جاری بگذارند، به هر جای آن که آب برسد پاک می شود و اگر بخواهند باطن آن هم پاک شود، باید به قدری در آب کرّ یا جاری بماند که آب مطلق به باطن آن فرو رود، و تنها نفوذ رطوبت کافی نیست و اگر ظرف، رطوبتی داشته باشد که از رسیدن آب به باطن آن مانع باشد، خشکش نمایند و سپس در آب کرّ یا جاری بگذارند تا آب به باطنش فرو رود.

ظرف نجس را اگر با آب قلیل بشویند، کافی است سه دفعه قدری آب در آن بریزند و در هر دفعه آب را طوری در آن بگردانند که به جاهای نجس آن برسد و بیرون بریزند.

اگر ظرف بزرگی؛ مثل پاتیل و خمره نجس شود، چنانچه به این ترتیب آب بکشند پاک می شود: سه مرتبه از بالا آب در آن بریزند، به طوری که به تمام جاهای نجس آن برسد و در هر دفعه آبی را که ته آن جمع می شود بیرون آورند و چیزی را که با آن آبها را بیرون می آورند هر دفعه پیش از برگرداندن به داخل ظرف آب بکشند.

هر گاه مس یا پلاستیک یا چیزی نظیر اینها را که نجس شده، آب کنند و پس از انجماد و سفت شدن، آب بکشند، ظاهرش پاک می شود.

تنوری که به غیر بول نجس شده، اگر با برطرف شدن عین نجاست یک مرتبه آب در آن بریزند به طوری که تمام جاهای نجس را بگیرد، پاک می شود و در بول، باید دو مرتبه به دستوری که گفته شد آب بریزند و بهتر است گودالی ته آن بکنند تا آبها در آن جمع شود و بیرون بیاورند و بعد از آن گودال را با خاک پاک پر کنند.

اگر چیز نجس را یک مرتبه در آب کرّ یا جاری فرو برند که آب به تمام جاهای نجس آن برسد، پاک می شود به شرط این که عین نجاست در آن نمانده باشد و در فرش و لباس و مانند اینها فشار یا مانند آن ( از مالیدن یا لگد کردن) لازم نیست و بنابر احتیاط، چنانچه لباس و مانند آن متنجّس به بول باشد، در کرّ نیز دو مرتبه شسته شود.

اگر بخواهند لباس و بدن را که به بول نجس شده، با آب قلیل آب بکشند دو بار باید بشویند بلکه احتیاط واجب در هر چیزی که به بول نجس شده، همین است، پس چنانچه یک مرتبه آب روی آن بریزند و از آن جدا شود، در صورتی که بول در آن چیز نمانده  باشد، یک مرتبه دیگر که آب روی آن بریزند، پاک می شود و در شستن لباس و فرش و مانند اینها با آب قلیل، در هر دفعه باید کمی فشار دهند تا غساله آن بیرون آید( و غساله آبی است که معمولاً در وقت شستن و بعد از آن از چیزی که شسته می شود، خود به خود یا به وسیله فشار و مانند آن بیرون می ریزد)

اگر چیزی به بول پسر شیرخواری که غذا خور نشده، نجس شود، چنانچه یک مرتبه آب روی آن بریزند که به تمام جاهای نجس آن برسد، پاک می شود، ولی احتیاط مستحب آن است که یک مرتبۀ دیگر هم آب بریزند و در لباس و فرش و مانند اینها فشار لازم نیست.

اگر چیزی به غیر بول نجس شود، در شستن آن با آب قلیل چنانچه با برطرف کردن نجاست، یک مرتبه آب روی آن بریزند و از آن جدا شود، پاک می گردد، ولی لباس و مانند آن را باید فشار دهند تا غساله آن بیرون آید (لازم به ذکر است که این مسئله شامل ظرفهائی که طرز شستن آنها در مسأله های 151 تا 154 گذشت، نمی باشد)

اگر حصیر نجس را که با نخ بافته شده، در آب کرّ یا جاری فرو برند، با بر طرف شدن عین نجاست پاک می شود و اگر آب مطلق به باطن آن برسد باطنش نیز پاک می شود.

اگر ظاهر گندم و برنج و صابون و مانند اینها نجس شود، با آب قلیل یا فرو بردن در کرّ یا جاری و یا گرفتن زیر شیر آب پاک می شود، ولی اگر به باطن آنها نجاست سرایت کند تطهیر آنها مثل تطهیر کوزه نجس است که در مسئله" 155" گذشت.

اگر انسان شک کند که آب نجس به باطن چیزی (مثلاً صابون) رسیده یا نه، باطن آن پاک است.

اگر ظاهر برنج و گوشت یا چیزی مانند اینها نجس شده باشد، چنانچه آن را در کاسه و مانند آن بگذارند و سه مرتبه آب روی آن بریزند و خالی کنند، پاک می شود، و آن ظرف هم پاک می گردد ولی اگر بخواهند لباس یا چیزی را که فشار لازم دارد، در ظرفی بگذارند و آب بکشند، باید در هر دفعه که آب روی آن می ریزند کمی آن را فشار دهند و ظرف را کج کنند یا طوری کنند که غساله ای که در آن جمع شده بیرون بریزد.

لباس نجسی را که به نیل و مانند آن رنگ شده، اگر در آب کرّ یا جاری فرو برند، و آب پیش از آنکه به واسطه رنگ پارچه مضاف شود به تمام آن برسد و لحظه ای لباس را در آب نگهدارند تا آبی که نخست در آن نفوذ کرده، کمی خارج، یعنی با آب های دیگر جابجا شود، لباس پاک می شود اگر چه موقع فشار دادن، آب مضاف یا رنگین از آن بیرون آید، و اگر با آب قلیل بشویند، چنانچه موقع فشار دادن آب مضاف از آن بیرون نیاید پاک می شود.

اگر لباسی را در کرّ یا جاری آب بکشند و بعد مثلاً لجن آب در آن ببینند، چنانچه احتمال ندهند که جلوگیری از رسیدن آب کرده، آن لباس پاک است.

اگر بعد از آب کشیدن لباس و مانند آن، خرده گل یا اشنان و مانند اینها در آن دیده شود پاک است چنانکه لباس هم پاک است( مگر احتمال بدهیم که این چیزها از رسیدن آب به لباس جلوگیری کرده) ولی اگر آب نجس به باطن گل یا اشنان رسیده باشد، ظاهر آنها پاک و باطن آنها نجس است.

هر چیز نجس، تا عین نجاست را از آن برطرف نکنند، پاک نمی شود، ولی اگر بو یا رنگ یا آثار دیگر نجاست در آن مانده باشد، اشکال ندارد مگر اینکه به واسطه ماندن این آثار یقین کنند یا احتمال دهند که ذره های نجاست (که در نظر عرف نجاست شمرده شود) در آن چیز مانده است. پس اگر مثلاً خون را از لباس برطرف کنند و لباس را آب بکشند و رنگ خون در آن بماند، پاک است.

اگر نجاست بدن را در آب کرّ یا جاری یا زیر شیر آب بر طرف کنند بدن پاک می شود و بیرون آمدن و دوباره در آب رفتن لازم نیست.  
     ولی اگر بدن به بول نجس شده باشد در کرّ هم بنابر احتیاط باید دو مرتبه شسته شود.

اگر غذای نجس در لای دندانها مانده، چنانجه آب در دهان بگردانند و به تمام اطراف آن برسد ظاهر آن پاک می شود و در جائی که تعدّد لازم است باید رعایت شود.

اگر موی سر و صورت را با آب قلیل آب بکشند لازم نیست  فشار دهند؛ زیرا غساله آن خود به خود جدا می شود، ولی چنانچه مو انبوه باشد، بنابر احتیاط باید کمی فشار دهند، که غساله به مقدار  متعارف خارج شود.

اگر جائی از بدن یا لباس را با آب قلیل آب بکشند، اطراف متصل به آن که معمولاً موقع آب کشیدن، آب به آنها سرایت می کند، لازم نیست جدا گانه شسته شود، بلکه محل نجس و اطراف، با هم که آب کشیده شوند همگی پاک می شوند، و همچنین است اگر چیز پاکی را پهلوی چیز نجس بگذارند و روی هر دو آب بریزند، پس اگر برای آب کشیدن یک انگشت  نجس،  روی همه انگشتها آب بریزند و آب از انگشت نجس رد شده به  همه آنها برسد و از آنها جدا شود، با پاک شدن انگشت نجس تمام  انگشتها پاک می شود.

گوشت و دنبه ای که نجس شده؛ مثل چیزهای دیگر آب کشیده می شود. و همچنین است  اگر بدن یا لباس یا مانند اینها، چربی کمی داشته باشد که از رسیدن آب به آنها جلوگیری نکند.
(مراد آن مقدار چربی است که در نظر عرف جرم شمرده نمی شود که از رسیدن آب جلوگیری کند).

اگر چیزی(مانند ظرف یا بدن یا لباس) نجس باشد و بعد طوری چرب شود که از رسیدن آب به  آن چیز جلوگیری بکند، برای آب کشیدن آن، باید چربی را برطرف کنند تا آب به آن برسد.

چیز نجسی که عین  نجاست در آن نیست، اگر زیر شیری که متصل به کرّ است یک  دفعه بشویند پاک می شود و اگر عین نجاست در آن باشد چنانچه با ریختن آب شیر یا به  وسیلۀ دیگر بر طرف شود و آبی که از آن چیز می ریزد، بو یا رنگ یا مزۀ نجاست نگرفته باشد، با آب شیر پاک می شود، امّا  اگر بو یا رنگ یا مزۀ نجاست گرفته باشد، باید به  قدری  آب شیر روی آن بریزند تا در آبی که از آن جدا می شود، بو یا رنگ یا مزۀ نجاست نباشد.

اگر چيزي را آب بكشد و يقين كند پاك شده، و بعد شك كند كه عين نجاست را از آن برطرف كرده يا نه، احتياط واجب آن است كه دوباره آن را آب بكشد و يقين كند عين نجاست بر طرف شده است.

زميني كه آب در آن  فرو مي رود؛ مثل زميني كه روي آن شن يا ريگ باشد، اگر نجس شود با آب قليل نیز پاك مي شود.

زمین سنگ فرش و آجر فرش و زمین سختی که آب در آن فرو نمی رود اگر نجس شود با آب  قلیل پاک می گردد، ولی باید به  قدری آب روی آن بریزند که جاری شود و چنانچه آبی که روی آن ریخته اند از سوراخی بیرون رود همۀ زمین پاک می شود و اگر بیرون نرود جائی که آبها جمع می شود، وقتی پاک می شود، که آب جمع شده را در هر مرتبه با پارچه یا چیز دیگری بگیرند.

اگر ظاهر نمک سنگ و مانند آن نجس شود، با آب قلیل هم پاک می شود.

اگر شكر آب شده نجس را قند بسازند و در آب كرَ يا جاري بگذارند، پاك نمي شود.