چیز پاک چگونه نجس می شود؟

گر عین نجس به چیز پاک برسد و هر دو یا یکی از آنها طوری تر باشد که تری یکی به دیگری سرایت کند، چیز پاک نیز نجس می شود و همچنین اگر با همان رطوبت به  چند چیز دیگر برسد همه آنها را نجس می کند که به  آنها متنجّس گفته می-شود و اگر تری به قدری کم باشد که به دیگری سرایت نکند چیزی که پاک است نجس نمی شود اگر چه به  عین نجس برسد.
و مشهور فرموده اند متنجّس به طور مطلق منجّس است؛ یعنی اگر عین نجس؛ مثل بول، به  چیز دوّم و آن هم به چیز سوّم، و آن هم به  چیز چهارم ... و ... و ... با رطوبت برسد، نجاست تا آن چیز آخر سرایت می کند هر چند واسطه بیش از این هم باشد ولی این حکم در غیر واسطه اوّل محل اشکال است؛ یعنی نجاست تا به  چیز سوّم سرایت می کند امّا نجاست چیزهای بعدی بنابر احتیاط است مگر اینکه واسطه اوّل یا دوّم آب یا مایعی مثل آن باشد.
مثال: در صورتی که دست راست به  بول نجس شود و بعد از خشکیدن بول با رطوبت جدید با دست چپ ملاقات کند دست چپ نیز نجس خواهد شد ولی دست چپ اگر با چیز دیگری مثل لباس با رطوبت جدید ملاقات کند نجاست لباس محلّ اشکال است و احتیاط آن است که از آن اجتناب شود، امّا اگر آبی که به عین نجاست نجس شده( واسطه اوّل) به دست برسد آن را نجس می کند و دست ( واسطه دوّم) هم اگر به آب قلیل یا چیز دیگر برسد آن را نجس می کند، و همچنین اگر مثلاً دست راست که به عین نجاست نجس شده (واسطه اوّل) به آب قلیل برسد آن را نجس می کند، و آب قلیل (واسطه دوّم) اگر به دست چپ برسد دست چپ نیز نجس می شود، بلکه در این صورت بعید نیست  دست چپ هم اگر به آب قلیل برسد آن را نجس می کند، ولی نجس شدن چیزهای بعدی بنابر احتیاط است.

اگر چیز پاکی به چیز نجس برسد و انسان شک کند که هر دو یا یکی از آنها تر بوده یا نه، آن چیز پاک نجس نمی شود.

از دو چیزی که انسان نداند کدام پاک و کدام نجس است باید اجتناب کرد، ولی اگر چیز پاکی با رطوبت به یکی از آنها برسد نجس نمی شود مگر در بعضی موارد مانند موارد زیر:
1: اگر چیز پاکی به یکی از آنها و چیز پاک دیگری به یکی دیگر از آنها برسد از هر دو چیزی که پاک بودند، نیز باید اجتناب کرد.
2- آن دو چیز، اگر قبلاً نجس بوده و انسان نداند پاک شده اند یا نه؟، اگر چیز پاکی به یکی از آنها برسد، نجس می شود.
3- یکی از آن دو چیز اگر قبلاً نجس بوده و انسان نداند پاک شده یا نه، اگر چیز پاکی به آن برسد، نجس می شود.

زمین و پارچه و مانند اینها اگر رطوبت داشته باشد، هر قسمتی که نجاست به آن برسد نجس می شود، و جاهای دیگر آن پاک است مگر اینکه رطوبت طوری باشد که از جائی به جای دیگر منتقل بشود که در این صورت جائی که رطوبت نجس به آن جا منتقل شد، نیز نجس می شود، و همچنین است خیار و خربزه و مانند اینها.

هر گاه شیره و روغن و ماست و مانند اینها طوری باشد که اگر مقداری از آن را بردارند جایش خالی نمی ماند، همین که یک نقطه از آن نجس شد، تمام آن نجس می شود، ولی اگر طوری باشد که جای آن مقداری که برداشتند خالی بماند اگر چه بعد پر شود، فقط جائی که نجاست به آن رسیده، نجس می باشد پس اگر مثلاً فضله موش در آن بیفتد، جایی که فضله افتاده نجس است( و می توان آن را برداشت و دور ریخت) و بقیّه پاک است.

اگر مگس یا حیوانی مانند آن روی چیز نجس و بعد روی چیز پاک بنشیند، هر چند آن دو چیز رطوبت سرایت کننده داشته باشند- چیز پاک نجس نمی شود، مگر انسان بداند هنگام نشستن، نجاست همراه آن حیوان بوده است.

اگر جائی از بدن که عرق دارد نجس شود و عرق از آن جا به جای دیگر برود، هر نقطه که عرق به آن برسد نجس می شود و جاهائی که عرق نجس نرسیده پاک است.

اخلاط غلیظی که از بینی یا گلو می آید، اگر خون داشته باشد همان نقطه که خون دارد نجس است و اگر با رطوبت سرایت کننده به چیزی بخورد نجس می کند ولی جاهای دیگر اخلاط پاک است و اگر به چیزی بخورد نجس نمی کند، و اگر انسان شک کند نقطه نجس آن، به محلی خورده یا نقطه پاک آن، آن محلّ نجس نمی شود.

اگر ظرفی را که ته آن سوراخ است روی زمین نجس بگذارند چنانچه آب از سوراخ، جریان محسوس دارد، آب ظرف نجس نمی شود ولی اگر در اثر چسبیدن ظرف به زمین یا جمع شدن آب در زیر آن، جریان قطع شود یا محسوس نباشد به طوری که آب خارج شده با آب درون ظرف یکی محسوب شود، آب ظرف نجس می شود.

اگر چیزی داخل بدن شود و به نجاست برسد، ولی وقتی بیرون آمد آلوده به نجاست نباشد، پاک است. پس اگر اسباب اماله یا آب آن در مخرج غایط وارد شود، یا سوزن و چاقو و مانند اینها در بدن فرو رود و وقتی بیرون آمد آلوده به نجاست نباشد، نجس نیست اگر چه احتیاط مستحب در اجتناب از آن است و چیزی که مانند آب دهان و بینی در داخل بدن است اگر در داخل به نجاست برسد، و وقتی بیرون آمد آلوده به نجاست نباشد، پاک است.